Duyguların Tanımlanması

Duygular ile ilgili farkındalığımız ve dilsel algılama farklılığımız, duyguların ortak tanımlanmasını yapmamızı engellemektedir. Duygunun soyut bir kavram olması, herkesin hissettiği duyguyu aynı yoğunlukta hissetmemesi ve aynı şekilde değerlendirmemesi, dolayısı ile duygular ile ilgili eşit düzeyde farkındalığın olmaması ortak bir duygu tanımlaması yapılamamasına neden olmaktadır.

Bir önceki yazımda da belirttiğim gibi duygu, içsel ve dışsal uyaranlara karşı verdiğimiz ilk tepkidir. Bu tanımı nörolojik çalışmalar sayesinde yapabiliyoruz. Ancak bu tepkileri adlandırmaya çalıştığımızda, ortak bir adlandırma yapamıyoruz. Duyguyu tanımlamak için kişinin düşünce ve davranışlarından çıkarımlar yapabiliriz. Örneğin mutluluk duygusunu adlandırmaya çalışalım. Tebessüm, kahkaha, sırıtma gibi davranışlara ile kişinin yaşadığını düşündüğü duygu arasındaki ilişkiye baktığımızda, bir birey kahkaha attığında, başka bir birey ise tebessüm ettiğinde mutlu olduğunu söylemektedir. Öte yandan, neşe, sevinç, coşku, keyif, hoşnut, memnun gibi duyguları hisseden kişilerde de aynı tepkiler görülmekle birlikte bu duyguları, düşünsel anlamda, mutlulukla ayırmakta da zorluk çekmektedirler.

Bu karmaşıklığın içerisinde duyguların, en yalın halde tanımlanması için genellemeye gidilerek temel duygular kavramı ortaya atılmıştır. Bu duygular, hem dünyanın her yerindeki ve her yaştaki insanlarda aynı yüz ifadelerine neden olmaktadır, hem de diğer duyguların kapsayıcılarıdır. Bu temel duyguların sayıları çeşitli kaynaklara göre değişmekte olup, altı, yedi ve sekiz çeşit temel duygu olduğu söylenmektedir. Biz burada altı temel duygudan bahsedeceğiz.

Bu duygular; mutluluk, üzüntü, korku, öfke, şaşkınlık ve iğrenmedir. Dünyanın neresine giderseniz gidin, 3 yaşındaki bir erkekten 70 yaşındaki bir kadına kadar bu altı temel duygunun yüz ifadesi aynıdır. Diğer duyguları ise bu temel duygulardan yola çıkarak tanımlayabilir, açıklayabiliriz.