Hadi inceleyelim: "Sigarayı bırakmak irade meselesidir!"

Sigarayı bırakmakla ilgili bir konu açıldığında, muhakkak şu söz söylenir! "Sigarayı bırakmak irade meselesidir kardeşim!". Bütünüyle doğru ama hiçbir işe yaramayan bir söylemdir bu. Çünkü yaşamımızın birçok alanında yapmak istediğimiz şeylerle ilgili iradeye ihtiyaç duyarız. Kilo vermek, derslerde, işlerde, ilişkilerde başarılı olmak, fiziksel ve psikolojik olarak sağlıklı yaşamak vs... İrade ile ilgili bu afilli sözü söylemek "Yaşamak için nefes almak gerekir" demek gibi doğru ama gereksiz bir cümledir. Önemli olan o iradenin içeriğinde ne yattığıdır.

Sigarayı bırakmak için gerekli olan irade, en başta sigarayı bırakmaya istekli olmakla başlar. Sigarayı bırakmayı istemeyip, mecbur kaldığı için bırakmaya çalışanların sigarayı bırakması çok daha zordur.

Aklen ve yürekten sigarayı bırakmayı isteyenlerin de bazı sosyal becerileri pratik etmeleri gerekmektedir. Bu becerileri yaşamlarına katanlar, sadece sigarayı bırakmak için değil, genel anlamda kaliteli yaşamak için de bu beceriler faydalanacaklardır. Bu beceriler; (1) hayır demek, (2) olumsuz ortamları değiştirmek, (3) olumsuz kişilerle görüşmemek, (4) nefes egzersizleri ve en önemlisi (5) hedef koyma ve planlamadır. Bu becerilerin ayrıntılarına başka bir yazıda değiniriz. Burada belirtmek istediğim nokta, bu becerilerle, sigara bırakmaya yönelik irademizi güçlendirebileceğimizdir. Hatta bu becerilerle hayat kalitemizi bile arttırabiliriz.

Bu becerilerin yanı sıra irademizi güçlendirecek bir şey daha var ki bu şey olmadan, önceki becerileri ne kadar güçlendirirsek güçlendirelim sigarayı bırakmada yetersiz kalırız. Bahsettiğim bu "şey", BİLİNÇLENMEK. Sigaranın ne olduğu, zararları, yararları, bırakma sonrası etkileri, bırakma sonrası yaşanabilecek durumlar, mali etkileri, sosyal etkileri ve hatta tarihçesi de dahil olmak üzeri sigara hakkında tam manasıyla bilinçlenmek gerekir. Bu sayede sigara bırakma sürecinde kişi yaşadığı ve yaşayacağı her adımı ön görme ve ona göre planlama yapma şansına sahip olur.

Zaten genellikle sigara hakkında pek bilinçli olmadan, bırakma çabalarına giren bireyler hüsrana uğrar. Ardından sigara bağımlılıkları daha da artar. "Sigarayı bırakamadım, çünkü iradem yerli değil." diye düşünerek işlevsel olmayan "yetersizlik" temel inançlarını güçlendirirler. Sigarayı bırakma konusu açıldığında da "Sigarayı bırakmak irade meselesidir!" diyerek kendi yetersizlik inançlarını vurgularlar. Açıkladığım nedenlerle, bu cümle ilk duyulduğunda çok anlamlı görünse de, cümleyi söyleyenin profesyonel yardıma ihtiyaç duyduğunu gösterir.