Eğitim aşamaları nasıl olmalı?

Öncelikle Piaget'nin gelişim kuramını hatırlayalım.

1. Duyusal-motor (0-2 yaş)

2. İşlem öncesi (2-7 yaş)

3. Somut dönem (7-11 yaş)

4. Soyut dönem (11-15 yaş)

Bu kuramı baz alırsak birinci dönem ailenin, ikinci dönemse okul öncesinin dikkat etmesi gereken dönemlerdir. Ben burada üçüncü ve dördüncü önemleri tartışmak istiyorum.

İlkokul döneminde öğrencilere temel eğitim somut yöntemlerle anlatılmalıdır. Öğrenciler, edinilecek bilgileri doğrudan tecrübe etmelidir. Ağırlık somut yöntemler üzerinde olacak şekilde soyut konular (felsefe, vatandaşlık, sosyal bilgiler) aktarılmasıdır. Anlatım yalın olmalıdır. Öğrencilerin konuya katılması teşvik edilmelidir. Bu süreçte öğrencilere somut ve yalın anlatımla yazılmış kitaplar okutulmalıdır.

İlkokul sonrasında, ikinci dönem olan soyut döneme gelen öğrencilere ilk yıllarda, öğrendikleri somut bilgilerin soyut düşünceye nasıl aktarılacağı gösterilir. Böylelikle hem öğrencilerin bilgileri yenilenir, hem de öğrenciler soyut düşünme becerisi kazanır. Sonraki adımda konular öncelikle somut olarak kısaca tanımlandıktan sonra öğrencileri bu yeni konuları soyut düşünme yöntemiyle nasıl ele alacaklarını çalışmaları istenir. Öğrenci kendi betimlemelerini yapmalıdır. Öğretmenler denetleyici rolde olmalıdır. Öğrencilere bu noktada monolog, münazara, sunum gibi anlatım yöntemlerini kullanmaları yönünde teşvik edici bilgilendirmeler sunulabilir. Öğrencilere soyut ağırlıklı, tartışma konuları barındıran kitaplar önerilmelidir.

Son adımda ise öğrenciler kendi konularını seçer bu konuyu kendilerine öğretirler. Öğretmenler bu noktada gözlemci rolündedir. Öğrencilerin seçtikleri konular arasında çelişkiye düşülen konuları tartışmaları için uygun ortam oluşturulmalıdır. Öğrencilerin açıkladıkları konuların yayınlanması yönünde de yardımcı olunabilir.